Trong 6 tháng đầu năm, Công ty tập trung rà soát, sắp xếp lại toàn diện hoạt động và ngành hàng kinh doanh. Đây là một phần trong kế hoạch tái cấu trúc SMC đang triển khai, trong đó Công ty muốn giảm dần sự phụ thuộc vào hoạt động thương mại thép, tập trung hơn vào coil center (bao gồm gia công, xả băng và cắt tấm thép theo quy cách) và cơ khí chính xác - những mảng có biên lợi nhuận cao hơn.

ĐHĐCĐ bất thường của SMC diễn ra vào sáng ngày 11/09. Ảnh: TK

Phát hành cổ phiếu hoán đổi tối đa 272 tỷ đồng nợ

Một trong những nội dung trọng tâm được trình cổ đông là phương án phát hành cổ phiếu để hoán đổi nợ với tổng giá trị tối đa 272 tỷ đồng. Theo phương án, các chủ nợ có thể nhận cổ phiếu SMC thay cho một phần hoặc toàn bộ nghĩa vụ nợ.

Giá phát hành dự kiến không thấp hơn giá trị sổ sách tại báo cáo tài chính được kiểm toán hoặc soát xét gần nhất trước thời điểm thực hiện. Tại BCTC hợp nhất bán niên 2026, giá trị sổ sách của SMC ở mức 14,551 đồng/cp.

“Đây là những khoản công nợ đã tồn đọng lâu năm, các nhà cung cấp đã hỗ trợ cho SMC rất nhiều. Và trong quá trình tái cấu trúc vừa qua, các nhà cung cấp này nhìn thấy hướng phát triển của SMC nên cũng đồng ý hoán đổi thành cổ phần”, Chủ tịch HĐQT Phạm Hoàng Anh chia sẻ tại đại hội.

Bên cạnh phương án hoán đổi nợ, SMC cũng đang triển khai thoái vốn khỏi công ty con SMC Tân Tạo và chào bán 36.8 triệu cp cho cổ đông hiện hữu với tỷ lệ 50% và giá chào bán 10,000 đồng/cp.

Với phương án chào bán, phía SMC dự kiến nhận được giấy phép từ Ủy ban Chứng khoán Nhà nước vào cuối tháng 9 hoặc đầu tháng 10/2026. “Phía ban lãnh đạo Công ty đã chuẩn bị sẵn vốn để thực hiện 100% kế hoạch phát hành này”, ông cho biết.

Đây là một phần trong các bước đi tái cấu trúc quyết liệt của SMC kể từ khi ông Phạm Hoàng Anh tham gia vào bộ máy điều hành.

Theo vị Chủ tịch, quá trình đang cho thấy một số tín hiệu tích cực, bao gồm biên lợi nhuận gộp của Công ty đã cải thiện từ 0.19% trong quý 3/2025 lên 2.39% trong quý 2/2026, trong khi hệ số nợ vay trên vốn chủ sở hữu giảm từ 2 lần xuống còn 1.24 lần.

Trước đây, ban lãnh đạo SMC dự kiến hoàn tất quá trình này trong giai đoạn 2026-2027. Tuy nhiên, với sự tham gia của các đối tác mới, Chủ tịch SMC kỳ vọng có thể rút ngắn tiến độ và hoàn tất vào quý 2/2027. Theo kế hoạch, Công ty hướng tới việc có lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh cốt lõi từ thời điểm này.

Bổ sung ngành bất động sản để tối ưu quỹ đất, giải quyết ý kiến kiểm toán ngoại trừ

Tại đại hội, SMC cũng trình cổ đông bổ sung ngành nghề kinh doanh bất động sản, quyền sử dụng đất thuộc chủ sở hữu, chủ sử dụng hoặc đi thuê.

Động thái này nhằm tạo cơ sở pháp lý để chủ động quản lý, khai thác, cho thuê và sử dụng các bất động sản, nhà xưởng, kho bãi, mặt bằng và những tài sản khác thuộc quyền sở hữu, quyền sử dụng hoặc quyền khai thác hợp pháp.

Tại đại hội, ông Phạm Hoàng Anh cũng khẳng định SMC không có định hướng trở thành doanh nghiệp phát triển bất động sản mà chỉ muốn tận dụng và tối ưu hóa quỹ đất, nhà xưởng đã tích lũy trong 38 năm hoạt động, bao gồm cả phần bất động sản nhận từ Novaland để “cấn trừ” nợ xấu.

Chẳng hạn, khu đất đang xây dựng trụ sở chính của SMC có vị trí đẹp và vẫn còn diện tích để phát triển thêm tòa nhà văn phòng. Theo ông Hoàng Anh, việc cho thuê ở khu đất này có thể mang về dòng tiền khoảng 10-20 tỷ đồng/năm.

“Công ty không định hướng làm chủ dự án bất động sản, chỉ tận dụng và tối ưu hóa quỹ đất sẵn có của công ty. Hoạt động này có thể mang lại 50-60 tỷ mỗi năm”, ông Hoàng Anh chia sẻ, đồng thời cho biết đang đàm phán với một số đối tác đầu ra của SMC để tận dụng các bất động sản sẵn có.

Ngoài ra, việc bổ sung ngành nghề bất động sản còn giúp SMC giải quyết ý kiến kiểm toán về khả năng hoạt động liên tục do nợ ngắn hạn đang vượt tài sản ngắn hạn hơn 1,000 tỷ đồng vào cuối tháng 6/2026.

Theo Chủ tịch SMC, hiện phần bất động sản nhận từ Novaland đang nằm trong khoản mục đầu tư dài hạn. Nếu triển khai bổ sung ngành nghề kinh doanh, phần bất động sản này có thể được chuyển sang hàng tồn kho, từ đó gia tăng tài sản ngắn hạn và giải quyết ý kiến ngoại trừ từ kiểm toán.

Giảm thương mại thép, tập trung vào mảng có giá trị gia tăng cao

Song song với xử lý bảng cân đối kế toán, SMC đang thay đổi cấu trúc kinh doanh.

Theo ông Hoàng Anh, hiện doanh thu của SMC được chia tương đối đồng đều giữa thương mại thép và coil center, mỗi mảng đóng góp khoảng 50%.

Tuy nhiên, thương mại thép chủ yếu đóng vai trò duy trì dòng tiền, với biên lợi nhuận gộp chỉ khoảng 0.1%-0.2%. Trong khi đó, biên lợi nhuận của mảng coil center khoảng 7.5%.

“Trong tương lai, SMC vẫn là doanh nghiệp trên nền tảng là thép, nhưng sẽ hạn chế bớt hoạt động mang tính đầu cơ và đẩy mạnh mảng mang lại giá trị gia tăng cao hơn, từ đó hạn chế tính chu kỳ của ngành thép”, ông Hoàng Anh nói.

Theo ông, coil center và cơ khí chính xác hiện đã có lãi nhưng hiệu quả chưa cao. Sau quá trình tái cấu trúc cùng Samsung và các đối tác, SMC kỳ vọng nâng lợi nhuận từ hai mảng này từ khoảng 5-10 tỷ đồng lên 50-60 tỷ đồng/năm.

Ông Nguyễn Ngọc Đăng Khoa, Thành viên HĐQT SMC kiêm Phó Giám đốc Phát triển Kinh doanh tại Công ty TNHH Cơ khí Chính xác SMC Phú Mỹ, cũng bổ sung thêm việc giảm tỷ trọng thương mại thép có thể khiến doanh thu tổng thể giảm, nhưng đổi lại biên lợi nhuận cải thiện mạnh, do mảng coil center và cơ khí chính xác có biên lợi nhuận lớn hơn nhiều. Ngoài ra, các dự án trong lĩnh vực coil center và cơ khí chính xác cũng thường kéo dài 3-5 năm, dài hơn so với hoạt động thương mại thép, từ đó nguồn thu ổn định hơn.

SMC muốn trở thành mắt xích trong chuỗi cung ứng FDI

Ông Nguyễn Ngọc Đăng Khoa chia sẻ thêm hiện Công ty đang phối hợp với Samsung và Sở Công Thương TPHCM trong chương trình chuyển đổi số, nhằm tối ưu hóa hoạt động và kiểm soát chi phí.

Theo ông Khoa, SMC cũng đang tham gia cùng các cơ quan chức năng và Hiệp hội Công nghiệp Hỗ trợ TPHCM để phát triển chuỗi cung ứng cho các doanh nghiệp FDI.

Với lợi thế coil center và kinh nghiệm hợp tác lâu năm với Samsung, Công ty định hướng phát triển sâu hơn trong cơ khí chính xác, điện tử và công nghiệp hỗ trợ, đồng thời hợp tác với các doanh nghiệp thép trong nước như HSG, NKG, GDA để nâng tỷ lệ nội địa hóa.

Kỳ vọng trở lại lợi nhuận đỉnh cao vào năm 2028-2029

Với quá trình tái cấu trúc đang diễn ra, SMC đặt mục tiêu thay đổi cả cơ cấu tài chính lẫn mô hình kinh doanh.

Theo ông Hoàng Anh, nếu tiến độ tái cấu trúc diễn ra thuận lợi, SMC có thể bắt đầu ghi nhận lợi nhuận ròng từ hoạt động kinh doanh cốt lõi từ quý 2/2027 và cũng hy vọng sẽ không còn chuyện “có lãi nhờ bán tài sản”.

Về dài hạn, Chủ tịch SMC kỳ vọng doanh nghiệp có thể trở lại mức lợi nhuận đỉnh cao 100-200 tỷ đồng/năm như giai đoạn 2010-2020 vào khoảng 2028-2029.

Chuyển sang mô hình Ủy ban Kiểm toán

Một nội dung khác được trình cổ đông là tổ chức lại bộ máy quản trị theo mô hình không có Ban Kiểm soát. Thay vào đó, SMC dự kiến thành lập Ủy ban Kiểm toán trực thuộc HĐQT để thực hiện chức năng giám sát.

Ông Lê Quang Hải, Phó Chủ tịch SMC, cho biết việc chuyển sang mô hình này phù hợp với quy định của Luật Doanh nghiệp và hướng tới các nguyên tắc quản trị tiên tiến theo thông lệ quốc tế, trong đó HĐQT tăng cường vai trò giám sát thông qua Ủy ban Kiểm toán.

Theo ông Hải, thay đổi này được kỳ vọng nâng cao hiệu quả quản trị, tăng cường giám sát nội bộ và từng bước tiếp cận các nguyên tắc quản trị theo OECD, qua đó mang lại thêm giá trị cho cổ đông.