Tôn vinh những cách làm mới trong sáng tạo số

Ngày 26/8 tại Hà Nội, Hội Truyền thông số Việt Nam (VDCA) tổ chức Lễ trao Giải thưởng Sáng tạo Nội dung số Việt Nam 2026 (VCA 2026). Liên minh Sáng tạo Nội dung số Việt Nam (DCCA) là tổ chức được giao nhiệm vụ điều hành tổ chức giải thưởng.

duc00867-9084.jpg.avif Chủ tịch VDCA Nguyễn Minh Hồng trao giải Nội dung đào tạo cộng đồng ấn tượng, ghi nhận Dự án Path to Sustainable Tourism của tác giả Trịnh Thị Yến Nhi. Ảnh: BTC.

Phát biểu tại lễ trao giải, ông Nguyễn Minh Hồng, Chủ tịch Hội Truyền thông số Việt Nam, Trưởng Ban tổ chức VCA cho biết VCA 2026 tiếp tục khẳng định sứ mệnh tìm kiếm, ghi nhận và lan tỏa những giá trị sáng tạo nội dung số có tác động tích cực đến xã hội.

Theo ông Nguyễn Minh Hồng, các tác phẩm dự thi năm nay cho thấy sự vượt trội cả về chất lượng nghệ thuật, tính công nghệ và quy mô ảnh hưởng.

"Nội dung số hôm nay không còn dừng lại ở sự giải trí thuần túy. Nó đã trở thành một trụ cột quan trọng của ngành Công nghiệp Văn hóa và Công nghiệp Sáng tạo tại Việt Nam.

Những video ngắn, bộ phim hoạt hình, sản phẩm âm nhạc số, ứng dụng tương tác hay nội dung giáo dục trực tuyến... chính là những đại sứ mang bản sắc, tri thức và thương hiệu Việt Nam ra thế giới", Chủ tịch Nguyễn Minh Hồng nói.

VCA 2026 cũng hướng tới ghi nhận sự đa dạng của cộng đồng sáng tạo, từ các cá nhân, tổ chức hoạt động trong giáo dục, giải trí đến truyền thông cộng đồng; đồng thời thúc đẩy các chuẩn mực chuyên nghiệp thông qua việc bảo vệ bản quyền, ứng dụng công nghệ mới và tạo ra những nội dung có giá trị văn hóa bền vững.

Điểm đáng chú ý của mùa giải năm nay là sự chủ động thích ứng với các công nghệ và định dạng nội dung mới, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI) và nội dung ngắn. Hạng mục Ứng dụng AI đột phá trong sáng tạo nội dung phản ánh rõ hơn sự giao thoa giữa công nghệ và nghệ thuật, đồng thời khuyến khích các nhà sáng tạo làm chủ công cụ số để nâng cao năng suất và chất lượng tác phẩm.

VCA thành bệ phóng cho hệ sinh thái nội dung số Việt Nam

Theo Chủ tịch VDCA Nguyễn Minh Hồng, bước sang các năm tiếp theo, Hội Truyền thông số Việt Nam xác định định hướng chiến lược cho Liên minh Sáng tạo Nội dung số Việt Nam DCCA và Giải thưởng VCA với 3 mục tiêu trọng tâm.

Thứ nhất, các hoạt động của DCCA gắn liền với Chiến lược Phát triển công nghiệp Văn hóa quốc gia.

Trong đó, VCA sẽ không chỉ dừng lại ở một giải thưởng, mà hướng tới trở thành bệ phóng cho các hệ sinh thái nội dung số, giúp các nhà sáng tạo thương mại hóa sản phẩm, xây dựng thương hiệu quốc tế và đóng góp mạnh mẽ vào GDP quốc gia.

duc00062-274.jpg.avif Ông Nguyễn Minh Hồng chia sẻ định hướng đưa VCA trở thành bệ phóng cho hệ sinh thái nội dung số Việt Nam vươn ra thị trường quốc tế. Ảnh: BTC.

Thứ hai, tiên phong ứng dụng công nghệ mới, khuyến khích sự kết hợp giữa nội dung số với AI, Web3, Metaverse và Big Data, nhưng luôn giữ cốt lõi là giá trị nhân văn và bản sắc văn hóa Việt.

Thứ ba, mở rộng kết nối toàn cầu, định hướng đưa VCA trở thành giải thưởng có uy tín trong khu vực, thu hút sự tham gia của các nhà sáng tạo quốc tế và đưa sản phẩm Việt vươn tầm thế giới.

"Sáng tạo là hành trình không có giới hạn, và công nghiệp sáng tạo chính là nguồn tài nguyên vô tận của tương lai. Mỗi sản phẩm được xướng tên hôm nay là một ngọn lửa truyền cảm hứng cho hàng triệu người trẻ đang theo đuổi đam mê", ông Nguyễn Minh Hồng nói thêm.

Đặt sáng tạo số trong chuỗi giá trị công nghiệp văn hóa

Trong khuôn khổ lễ trao giải, Hội Truyền thông số Việt Nam tổ chức tọa đàm mở với chủ đề Sáng tạo số trong chuỗi giá trị công nghiệp văn hóa.

Tọa đàm tập trung nhận diện cơ hội, rào cản và giải pháp thúc đẩy lực lượng sáng tạo nội dung số, qua đó làm rõ vị trí của lực lượng này trong hệ sinh thái công nghiệp văn hóa và công nghiệp sáng tạo Việt Nam.

duc00267-1321.jpg.avif Các chuyên gia trao đổi về vai trò của sáng tạo số trong chuỗi giá trị công nghiệp văn hóa Việt Nam tại tọa đàm trong khuôn khổ VCA 2026. Ảnh: BTC.

Các chuyên gia tham dự tọa đàm cho rằng trong nền kinh tế số, nội dung không chỉ để giải trí mà còn là tài sản, là hàng hóa có khả năng tạo ra doanh thu lớn. Tuy nhiên, khoảng cách từ một video triệu lượt xem đến một mô hình kinh doanh tạo doanh thu bền vững vẫn còn rất xa.

Thương mại hóa sáng tạo số chính là chìa khóa để biến tri thức, văn hóa và ý tưởng thành giá trị kinh tế thực tế, giúp lực lượng sáng tạo Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị của công nghiệp văn hóa toàn cầu.

Lực lượng sáng tạo nội dung số đang đứng trước 3 dòng chảy thương mại hóa mạnh mẽ.

Thứ nhất, mô hình doanh thu đa kênh. Thông qua kinh tế nền tảng, nhà sáng tạo có thể tiếp cận và thu doanh thu trực tiếp từ khán giả toàn cầu bằng nhiều hình thức như gói đăng ký, vật phẩm số, quảng cáo và thương mại điện tử đi kèm.

Thứ hai, thương mại hóa quyền sở hữu trí tuệ (IP). Một nhân vật hoạt hình, một giai điệu hay một cốt truyện game đều có thể được nhượng quyền để phát triển thành hàng hóa, dịch vụ trải nghiệm và nhiều sản phẩm phái sinh khác, qua đó tạo ra nguồn doanh thu và biên lợi nhuận cao hơn.

Thứ ba, token hóa và ứng dụng AI. Công nghệ giúp tối ưu chi phí, nâng cao năng suất sản xuất nội dung, đồng thời mở ra những phương thức mới để xác thực, đóng gói và giao dịch tài sản số trên quy mô quốc tế.

duc00399-3465.jpg.avif Toàn cảnh thảo luận chuyên sâu về chiến lược thương mại hóa nội dung số và xuất khẩu sản phẩm văn hóa trong khuôn khổ VCA 2026. Ảnh: BTC.

Để khơi thông dòng chảy thương mại hóa sáng tạo số, cần những bước đi đột phá về thể chế và chính sách. Trong đó có việc xây dựng sàn giao dịch bản quyền và tài sản trí tuệ số. Có thể hình thành một trung tâm giao dịch công khai, ứng dụng công nghệ để xác thực nguồn gốc, hỗ trợ đăng ký bản quyền nhanh chóng và minh bạch hóa quá trình giao dịch, chuyển nhượng quyền.

Đồng thời áp dụng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), cho phép thử nghiệm các mô hình kinh doanh nội dung số mới, phương thức thương mại hóa dựa trên AI hoặc tài sản mã hóa trong một môi trường pháp lý được kiểm soát, qua đó tạo không gian cho đổi mới nhưng vẫn hạn chế rủi ro.

Bên cạnh đó, cần hoàn thiện cơ chế định giá và bảo hộ IP số. Cần từng bước xây dựng khung pháp lý để công nhận và định giá tài sản trí tuệ số, tạo điều kiện cho các chủ thể sử dụng IP để huy động vốn; đồng thời tăng cường chế tài đủ sức răn đe đối với các hành vi vi phạm bản quyền số.

Thương mại hóa không làm mất đi tính nghệ thuật của sáng tạo, mà ngược lại, có thể trở thành bệ phóng tài chính để nghệ thuật và sáng tạo phát triển lành mạnh, sống được bằng chính giá trị mình tạo ra và phát triển bền vững.

Khi các cơ chế, chính sách được khai thông, sáng tạo số không chỉ giúp người làm nội dung tạo ra thu nhập và làm giàu chính đáng, mà còn góp phần biến những giá trị văn hóa Việt Nam thành nguồn lực kinh tế, hình thành một ngành công nghiệp có sức cạnh tranh và từng bước vươn ra thị trường quốc tế.

Danh sách được vinh danh tại VCA 2026 cho thấy sự đa dạng về lĩnh vực và cách thức sáng tạo.

Theo thông tin từ Ban tổ chức, 16 tác phẩm, sản phẩm, chương trình, dự án của 12 tổ chức và cá nhân được công nhận giải thưởng chính thức và vinh danh tại lễ trao giải. Đây là mùa giải thứ 3 của VCA với nhiều đổi mới về hạng mục, tiêu chí xét giải và quy trình chấm giải.

Ở hạng mục Phim ngắn định dạng dọc xuất sắc, tác phẩm Luật Chơi Là Không Được Yêu của Công ty TNHH Một thành viên Optik Lab được trao giải.

Hạng mục Trailer phim điện ảnh xuất sắc vinh danh Công ty Cổ phần BC Pictures với trailer phim Ốc Mượn Hồn.

Ở hạng mục Dự án Truyện tranh cộng đồng xuất sắc, tác phẩm Mèo Mốc của Đặng Quang Dũng được lựa chọn.
Ở hạng mục Mạng lưới truyền thông xã hội xuất sắc, Công ty TNHH Truyền hình FPT được vinh danh với hệ sinh thái Mạng xã hội FPT Play; Công ty Cổ phần Kênh 28 Entertainment với hệ sinh thái Nền tảng Số 28 Entertainment.

Hạng mục Nội dung đào tạo cộng đồng ấn tượng ghi nhận Nền tảng VinUniversity AI Legacy Book của VinUniversity Library, Thư viện Số Văn hóa S-Gallery của Công ty Cổ phần Santani và Dự án Path to Sustainable Tourism của Trịnh Thị Yến Nhi.

Trong khi đó, Nhà sáng tạo nội dung số vì trẻ em được trao cho Tổ chức Cứu trợ trẻ em Việt Nam (Save The Children Vietnam) với ứng dụng Vui Đọc Cùng Em.

Công ty Cổ phần Santani tiếp tục được vinh danh ở hạng mục Sự kiện giải trí ấn tượng của năm với chương trình Cầu nối văn hoá.

Ở hạng mục Ứng dụng AI đột phá trong sáng tạo nội dung, các sản phẩm được ghi nhận gồm chương trình AI Là Ai? của Công ty TNHH Truyền hình FPT, hệ sinh thái AI Knowledge Cloud của VinUniversity Library và tác phẩm Tễu – Tái sinh ngôn ngữ kể chuyện bằng AI cho khán giả Việt của Vũ Duy Hưng.

Hạng mục Nhân vật hoạt hình truyền cảm hứng vinh danh Huỳnh Lê Trúc Quỳnh với Dự án Vùng Đau Đáu.

Trong khi đó, Công ty TNHH Hanoi Blues Note được trao giải Dấu ấn sáng tạo của năm với Dự án Hãy Yêu Jazz Đi.

VCA 2026 được phát động từ ngày 15/4/2026, trải qua 3 vòng gồm Đề cử, Sơ khảo và Chung khảo. Qua vòng Đề cử, 328 hồ sơ được lựa chọn vào vòng Sơ khảo và 28 hồ sơ được lựa chọn vào vòng Chung khảo. Hội đồng Giám khảo gồm 19 chuyên gia trong các lĩnh vực truyền thông, sáng tạo, công nghệ, thương hiệu, nghệ thuật cùng đại diện cơ quan quản lý nhà nước đã tham gia lựa chọn các tác phẩm, sản phẩm, chương trình, dự án tiêu biểu.

Lưu tin