ĐHĐCĐ bất thường 2026 của PNJ ngày 21/10 tại TPHCM.

Sáng 21/10/2026, Công ty Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (HOSE: PNJ) tổ chức đại hội cổ đông bất thường tại TPHCM với sự tham gia của các cổ đông đại diện 62% số cổ phần có quyền biểu quyết. Đây là một trong những cuộc họp quan trọng bậc nhất trong gần 40 năm lịch sử của PNJ nhằm xử lý những khó khăn về dòng tiền và hoạt động kinh doanh sau biến cố pháp lý.

Trong phiên sáng cùng ngày, cổ phiếu PNJ mở cửa ở mức 20,200 đồng và có lúc tăng 4.6% lên 20,650 đồng/cp. Tâm lý thị trường ban đầu được hỗ trợ khi ban lãnh đạo cho biết các cơ quan chuyên môn như Viện Đá quý Châu Á (AGS) và VinaControl đã chọn mẫu ngẫu nhiên và xác nhận 100% mẫu kiểm tra là kim cương thiên nhiên đạt chuẩn 4C; Cơ quan quản lý nhà nước hiện không có bất kỳ cuộc thanh tra, kiểm tra tồn đọng nào đối với PNJ, và hệ thống kiểm soát nội bộ được lập ra sau vụ án tại P-Lab không phát hiện sai phạm trọng yếu.

Tuy nhiên, giao dịch trên sàn chứng khoán đã đảo chiều khi phần thảo luận tại đại hội đi vào chi tiết. Lực bán tăng mạnh đẩy thị giá lùi về mức đóng cửa tại 19,200 đồng/cp, giảm 2.78%.

Cổ phiếu PNJ đi xuống ngay cả khi đại hội đã thông qua toàn bộ 5 tờ trình của Hội đồng Quản trị về việc điều chỉnh kế hoạch năm 2026 từ lãi sang lỗ, chuyển 4,600 tỷ đồng từ quỹ dự trữ, cắt cổ tức và phát hành tối đa 550 triệu cổ phiếu. Những tờ trình này đều đã được công bố từ vài tuần trước nên không gây bất ngờ. Chính những thông tin được hé lộ trong phần thảo luận là nguyên nhân khiến dòng tiền trên sàn chùn bước.

Thế kẹt pháp lý đằng sau những lá phiếu bất đồng

Tại đại hội, Tổng Giám đốc Phan Quốc Công cho biết công ty buộc phải chào bán riêng lẻ vì không đủ điều kiện pháp lý để phát hành cho cổ đông hiện hữu. Luật Chứng khoán quy định doanh nghiệp chào bán ra công chúng phải có lãi năm liền trước và không có lỗ lũy kế. Do PNJ trích lập dự phòng hơn 7,071 tỷ đồng khiến năm 2026 dự kiến lỗ sau thuế 6,275 tỷ đồng, phương án bán cho cổ đông hiện hữu trở nên bất khả thi.

Con số mới được PNJ công bố tại đại hội ngày 21/10 là nghĩa vụ mua lại kim cương 21,000 tỷ đồng, tính tại thời điểm cuối quý 3. Khi công ty đổi chính sách sang mua lại theo giá thị trường thay vì tỷ lệ cố định trên hóa đơn, ban điều hành giả định 80% khách hàng sẽ mang hàng đến đổi trả, tương đương 16,800 tỷ đồng. Để giải quyết khối nghĩa vụ này, doanh nghiệp cần huy động gấp 8,000 tỷ đồng.

Trong số 8,000 tỷ đồng dự kiến huy động, PNJ dùng 60% để thực hiện chương trình chuyển đổi sản phẩm cho khách hàng, 20% bổ sung vốn lưu động và 20% trả nợ vay. Ông Phan Quốc Công lưu ý mức vốn 8,000 tỷ đồng chỉ đủ khi có 80% khách hàng đồng ý nhận một phần lớn bằng trang sức kim cương có sẵn. Nếu khách hàng ít chọn đổi sang hàng hóa hơn, số tiền mặt cần huy động sẽ tăng lên 10,000 - 14,000 tỷ đồng.

Trước áp lực thiếu hụt tiền mặt của doanh nghiệp, đa số cổ đông tham dự đại hội đã bỏ phiếu thông qua các tờ trình để giúp công ty có cơ sở pháp lý gọi vốn. Tuy nhiên, kết quả kiểm phiếu cuối cuộc họp vẫn ghi nhận tỷ lệ phản đối khá cao ở các nội dung trọng yếu. Cụ thể, tờ trình điều chỉnh kế hoạch kinh doanh năm 2026 từ lãi 3,409 tỷ đồng sang lỗ 6,275 tỷ đồng có 14.4% tổng số phiếu dự họp không tán thành.

Đối với tờ trình phương án chào bán riêng lẻ tối đa 550 triệu cổ phiếu, tỷ lệ không tán thành là 15.1% khi cổ đông lo ngại rằng nếu phát hành hết số lượng tối đa này, tổng lượng cổ phiếu lưu hành của PNJ sẽ tăng gấp đôi, khiến tỷ lệ sở hữu và quyền biểu quyết của các cổ đông không được mua bị chia nhỏ.

Sự bất đồng thể hiện rõ nhất ở tờ trình thông qua đơn từ nhiệm thành viên Hội đồng Quản trị do ông Đào Trung Kiên nộp ngày 12/10 khi có tới 26.5% số phiếu không tán thành. Kết quả này cho thấy nhiều cổ đông muốn các thành viên HĐQT phải ở lại cùng chịu trách nhiệm xử lý khủng hoảng.

Khoảng trống bên mua khi thị giá cổ phiếu thấp hơn giá trị sổ sách

Bên cạnh tỷ lệ phiếu chống cao, chi tiết làm nhà đầu tư lo ngại là đợt phát hành riêng lẻ chưa có người mua cụ thể. Trả lời cổ đông, Tổng Giám đốc PNJ khẳng định phương án phát hành này nhằm huy động nguồn tiền chứ không tìm cổ đông kiểm soát mới. Tuy nhiên, lãnh đạo công ty cho biết đến nay mới tiếp xúc xã giao với các quỹ và chưa có bất kỳ cam kết hay ràng buộc nào. Chỉ sau khi đại hội ngày 21/10 thông qua chủ trương, PNJ mới thuê đơn vị tư vấn phát hành để tìm đối tác và lập danh sách bên mua.

Ban điều hành giải thích mức 550 triệu cổ phiếu chỉ là trần xin phép, còn lượng phát hành thực tế bằng 8,000 tỷ đồng chia cho giá chốt. Giá bán càng cao thì pha loãng càng thấp và ngược lại.

Việc tìm đối tác ngay sau đại hội đang vướng một vấn đề kỹ thuật nằm trong quy tắc tính giá của tờ trình. Theo phương án đã duyệt, giá chào bán riêng lẻ không được thấp hơn bình quân giá đóng cửa 30 phiên trước ngày chốt. Đồng thời, giá bán cũng không được thấp hơn giá trị sổ sách một cổ phần tại báo cáo tài chính hợp nhất gần nhất đã được kiểm toán hoặc soát xét.

Tính đến ngày 21/10, báo cáo có soát xét gần nhất của PNJ là báo cáo bán niên tại ngày 30/6/2026 với giá trị sổ sách đạt 26,300 đồng mỗi cổ phiếu. Trong khi đó, thị giá trên sàn cuối ngày 21/10 chỉ còn 19,200 đồng, thấp hơn 27% so với giá trị sổ sách. Sự chênh lệch lớn này khiến công ty rất khó tìm được đối tác ký mua cổ phần riêng lẻ ngay trong ngắn hạn.

Xét về hiệu quả đầu tư, các tổ chức chuyên nghiệp sẽ không bỏ tiền mua cổ phiếu riêng lẻ với giá 26,300 đồng kèm điều kiện khóa chuyển nhượng một năm, vì họ có thể mua trực tiếp cổ phiếu tự do giao dịch trên sàn với giá quanh 19,200 đồng. Để hạ mức giá sàn sổ sách xuống sát giá thị trường, Hội đồng Quản trị buộc phải chờ kỳ báo cáo kiểm toán hoặc soát xét tiếp theo.

Khi báo cáo kiểm toán mới ghi nhận khoản lỗ dự phòng hơn 7,071 tỷ đồng, vốn chủ sở hữu của PNJ sẽ giảm mạnh và kéo giá trị sổ sách xuống. Tại đại hội, công ty cho biết sẽ mở cửa cho cổ đông hiện hữu là nhà đầu tư chuyên nghiệp cùng mua riêng lẻ, và bên nào mua 20-25% trở lên phải chào mua công khai. Quy tắc này khiến các quỹ lớn chọn đứng ngoài trên sàn để tránh tự đẩy giá bình quân 30 phiên.

Khi dòng tiền của các tổ chức lớn có lý do chờ đợt phát hành sơ cấp, phát biểu của Chủ tịch Cao Thị Ngọc Dung cũng khép lại kỳ vọng về lực mua đỡ giá từ người nội bộ. Trước câu hỏi về việc gia đình liên tục bán cổ phiếu, bà Dung thừa nhận sở hữu của gia đình hiện không lớn và đã giảm theo thời gian. Bà nói mình làm việc với tâm thế người sáng lập chứ không phải cổ đông kiểm soát

Chủ tịch PNJ giải thích việc người nhà bán cổ phiếu vừa qua là để thu xếp tiền mặt cho công ty vay 700 tỷ đồng qua hai đợt ngày 15/09 và 25/09/2026 nhằm giải quyết nhu cầu thanh khoản. Nhờ khoản vay này, PNJ mới có tiền rút ngắn thời gian trả tiền mua vàng về mức hai ngày.

Bà Cao Thị Ngọc Dung cũng lần đầu xác nhận việc con gái bà bị công ty chứng khoán bán giải chấp 2.94 triệu cổ phiếu ngày 08/10 là ngoài ý muốn của gia đình. Chia sẻ này cho thấy tiền mặt dự phòng của gia đình đã cạn sau khi gom 700 tỷ đồng cho công ty vay. Khi thị giá giảm gần 70% từ đỉnh, người nội bộ cũng không còn tiền nộp thêm cứu tài khoản vay.

Cùng với sự suy giảm nguồn lực tài chính, gia đình sáng lập cũng khẳng định sẽ không cử thêm người vào Hội đồng Quản trị mới. Quyết định trên mở đường cho đại diện các tổ chức mới bước vào ban quản trị sau đợt gọi vốn.

Nhìn vào biến động giá cổ phiếu PNJ trên sàn có thể thấy bên mua thiếu hẳn lực đỡ khi gia đình sáng lập đã cạn lực, còn các quỹ lớn đứng ngoài chờ đàm phán ở đợt phát hành riêng lẻ. Ngược lại, bên bán chịu sức ép từ các nhà đầu tư ngắn hạn thoát hàng khi chưa thấy chuyển biến lớn rõ ràng.

Nhìn lại toàn cảnh, đại hội ngày 21/10 mới chỉ giúp PNJ hoàn tất thủ tục pháp lý để triển khai phương án tái cơ cấu nguồn vốn. Các nghị quyết được duyệt cho phép công ty dùng 4,600 tỷ đồng quỹ đầu tư phát triển bù đắp lỗ lũy kế và giữ lại 510 tỷ đồng tiền cổ tức năm 2025 do hạ mức chi trả từ 20% xuống 10%. Tuy nhiên, khoản tiền 8,000 tỷ đồng vẫn còn phải chờ các cuộc đàm phán phía trước.

Trong thời gian chờ tìm người mua cổ phần, hoạt động của PNJ vẫn phải tự xoay xở với mức thiếu hụt dòng tiền từ 100 đến 150 tỷ đồng mỗi tháng và khoản lỗ quý 3 tạm tính 258 tỷ đồng. Công ty còn gánh khoản vay ngân hàng ngắn hạn 3,000 tỷ đồng thế chấp bằng hàng tồn kho và 125 tỷ đồng trả khách hàng theo lộ trình 120 ngày. Đối với kim cương, khách bán lại chỉ được nhận tiền từ 15h đến 17h hàng ngày theo hạn mức và công ty chưa thể trả ngay tiền mặt trong hai năm tới.