Ngày 28/8/2026, CXMT công bố báo cáo tài chính 6 tháng đầu năm. Doanh thu đạt 1.503,1 tỷ NDT, tăng tới 873,64% so với cùng kỳ năm ngoái; lợi nhuận ròng thuộc về cổ đông công ty mẹ đạt 77,61 tỷ NDT.

Theo báo cáo, kết quả đột biến chủ yếu đến từ nhu cầu tính toán AI tăng mạnh trên toàn cầu, cùng việc các nhà sản xuất bộ nhớ lớn điều chỉnh cơ cấu công suất. Thị trường DRAM rơi vào tình trạng thiếu cung, khiến giá tăng mạnh và kéo lợi nhuận gộp từ các sản phẩm DRAM chủ lực của CXMT tăng vọt.

Tính đến cuối tháng 6, biên lợi nhuận gộp mảng kinh doanh chính của Trường Hâm đạt 84,84%.

Trên thị trường chứng khoán, cổ phiếu CXMT cũng có màn ra mắt ấn tượng. Trong ngày đầu giao dịch, giá đóng cửa đạt 49,5 NDT, cao hơn 471,6% so với giá phát hành. Tính đến ngày 28/8, cổ phiếu tiếp tục tăng gần 20%.

Năm 2005, Chủ tịch CXMT Chu Nhất Minh từng nhận định: “Ai dẫn đầu công nghệ bộ nhớ, người đó có thể thống trị toàn bộ ngành công nghiệp mạch tích hợp”. Hai thập niên sau, doanh nghiệp do ông sáng lập đã chứng minh sức nặng của nhận định này bằng một báo cáo tài chính gây choáng.

bieu-do-tang-truong.jpg.avif Biểu đồ cho thấy sự tăng trưởng mang tính đột phá của CXMT trong nửa đầu 2026. Ảnh: Sohu.

Từ “lò đốt tiền” thành “cỗ máy in tiền”

Trong ngành bộ nhớ, việc phải đầu tư hàng tỷ USD trong nhiều năm rồi chờ một chu kỳ tăng giá để thu hồi vốn không phải chuyện hiếm. CXMT đã mất khoảng 10 năm để đi từ một doanh nghiệp liên tục tiêu tiền trở thành công ty tạo ra dòng lợi nhuận khổng lồ. Sau khi bắt đầu có lãi vào năm 2025, doanh thu nửa đầu năm 2026 đã tăng gần 9 lần, còn lợi nhuận ròng đạt 776,1 tỷ NDT.

Trong khi đó, đến cuối năm 2025, công ty vẫn còn khoản lỗ lũy kế chưa bù đắp 36,65 tỷ NDT. Chỉ sau nửa năm, lợi nhuận đã vượt xa toàn bộ khoản lỗ lịch sử này. Đây chính là đặc điểm khắc nghiệt của ngành DRAM: đầu tư cực lớn, chu kỳ dài và lợi nhuận biến động dữ dội theo cung - cầu.

Samsung từng trải qua một câu chuyện tương tự. Năm 1983, Samsung bước vào lĩnh vực DRAM. Một năm sau, hãng xây dựng dây chuyền sản xuất DRAM đầu tiên và bắt đầu sản xuất chip 64K DRAM. Nhưng ngay sau đó, ngành bán dẫn toàn cầu bước vào suy thoái. Đến cuối năm 1986, hoạt động bán dẫn của Samsung đã lỗ lũy kế hơn 300 triệu USD, gần như xóa sạch vốn chủ sở hữu.

Bước ngoặt xuất hiện năm 1987 khi căng thẳng thương mại Mỹ - Nhật khiến thị trường DRAM toàn cầu thiếu hụt, giá chip tăng vọt. Công suất mà Samsung duy trì trong giai đoạn khó khăn lập tức phát huy tác dụng. Đến cuối năm đó, lợi nhuận từ DRAM đã đủ bù toàn bộ khoản lỗ tích lũy trước đây.

Vấn đề nằm ở bản chất của DRAM: giá chip phụ thuộc rất lớn vào cung - cầu, trong khi việc xây dựng nhà máy lại đòi hỏi khoản vốn khổng lồ và mất nhiều năm mới hoàn thành. CXMT thậm chí phải mất tới một thập niên để có ngày hôm nay, bởi doanh nghiệp bước vào thị trường trong một hoàn cảnh khó khăn hơn nhiều.

chip-cxmt.jpg.avif Chip nhớ DRAM mang lại sự quật khởi cho CXMT. Ảnh: Sohu.

AI mở ra “siêu chu kỳ” cho CXMT

Nếu trong những năm 1980, thị trường DRAM còn có hàng chục nhà sản xuất cạnh tranh quyết liệt thì hiện nay, ngành bộ nhớ đã gần như nằm trong tay ba ông lớn Samsung, SK Hynix và Micron.

Ba doanh nghiệp này sở hữu lợi thế toàn diện về công nghệ, năng lực sản xuất và quan hệ với khách hàng. Về lý thuyết, một người chơi mới rất khó chen chân. Nhưng CXMT đã tìm được cơ hội nhờ đúng lúc cơn bùng nổ AI xuất hiện.

Từ năm 2024, nhu cầu về năng lực tính toán AI tăng mạnh kéo theo nhu cầu DRAM. Theo số liệu được bài viết dẫn từ TrendForce, giá DRAM giao ngay toàn cầu năm 2025 tăng hơn 410%. Sang quý I/2026, giá hợp đồng tiếp tục tăng 80-95% so với quý trước.

Biên lợi nhuận của CXMT vì thế chuyển từ âm (- 2,19%) năm 2023 lên 84,84% trong nửa đầu năm 2026.

Băng thông lớn tốc độ cao HBM (High Bandwidth Memory) mang lại lợi nhuận cao hơn khiến Samsung, SK Hynix và Micron ưu tiên chuyển phần lớn công suất tiên tiến sang sản xuất HBM. Hệ quả là công suất dành cho DRAM phổ thông bị thu hẹp mạnh, tạo ra khoảng trống nguồn cung lớn.

Đó chính là cơ hội của CXMT. Tuy nhiên, bản thân CXMT cũng thừa nhận AI mới đang ở giai đoạn đầu tư mạnh vào cơ sở hạ tầng, trong khi quá trình thương mại hóa các ứng dụng AI vẫn đang tiếp diễn. Do đó, tỷ trọng doanh thu trực tiếp từ lĩnh vực AI của công ty hiện vẫn tương đối thấp.

“Thay thế hàng nội” là một động lực

Ngoài cơn sốt AI, CXMT còn được hưởng lợi từ xu hướng Trung Quốc đẩy mạnh tự chủ và thay thế chip nhập khẩu trong bối cảnh căng thẳng công nghệ với Mỹ.

CXMT hiện là nhà sản xuất DRAM duy nhất tại Trung Quốc đại lục đạt quy mô sản xuất hàng loạt. Chip của công ty đã bước vào chuỗi cung ứng của nhiều thương hiệu lớn như Xiaomi, OPPO, Vivo, Lenovo và Huawei.

Doanh nghiệp cũng lựa chọn chiến lược khá táo bạo về công nghệ. Thay vì tuần tự đi qua từng thế hệ quy trình, CXMT bỏ qua công nghệ 17 nm trung gian để tiến thẳng lên quy trình 16 nm, hướng tới các tiêu chuẩn DDR5 phổ biến trên thế giới.

Cuối năm 2024, công ty bắt đầu sản xuất hàng loạt DDR5 và từng bước thu hẹp công suất DDR4.

chu-nhat-minh.jpg.avif Chủ tịch Chu Nhất Minh, người chèo lái con thuyền CXMT. Ảnh: Thepaper.

Cuộc đua mới: HBM và khoảng cách công nghệ

Giá bộ nhớ tăng cao đang kích thích các nhà sản xuất đồng loạt mở rộng đầu tư. Micron đã nâng kế hoạch chi tiêu vốn tài khóa 2026 từ 20 tỷ USD lên 25 tỷ USD, đồng thời dự kiến năm 2027 vượt 35 tỷ USD.

SK Hynix tháng 8/2026 công bố kế hoạch đầu tư gần 40 tỷ USD để mở rộng sản xuất tại Hàn Quốc. Samsung cũng dự kiến chi hơn 70 tỷ USD trong năm 2026. Điều này đặt CXMT trước một bài toán khó: làm thế nào duy trì năng lực công nghệ khi các đối thủ đang tăng tốc đầu tư?

Trong DRAM, Samsung và SK Hynix đã sử dụng các quy trình ở mức 12-14 nm để sản xuất DDR5. Trong HBM, SK Hynix đã sản xuất hàng loạt HBM3E và đang tiến tới HBM4, trong khi Samsung và Micron cũng nhanh chóng bám đuổi. Khoảng cách giữa CXMT và ba ông lớn vẫn được đánh giá là một đến hai thế hệ công nghệ.

Vấn đề không chỉ nằm ở công nghệ thiết kế và sản xuất bộ nhớ mà còn liên quan tới thiết bị chế tạo. Mỹ đã hạn chế xuất khẩu máy quang khắc EUV sang Trung Quốc, đồng thời phối hợp với Hà Lan và Nhật Bản siết chặt xuất khẩu một số thiết bị DUV tiên tiến. Vì vậy, nguồn cung thiết bị quang khắc vẫn là một biến số lớn đối với ngành bán dẫn Trung Quốc.

CXMT hiện đang nghiên cứu các hướng công nghệ mới như transistor dọc VCT và cấu trúc cell 4F². Ý tưởng là “đổi đường để vượt lên”, qua đó giảm sự phụ thuộc vào các thiết bị quang khắc tiên tiến nhất và nâng mật độ lưu trữ. Tuy nhiên, con đường này vẫn phải đối mặt với những thách thức lớn về tỷ lệ thành phẩm, chi phí và độ tin cậy.

Mười năm chưa phải điểm kết thúc

Màn lội ngược dòng của CXMT trong nửa đầu năm 2026 có thể xem là một cột mốc đáng chú ý đối với ngành bán dẫn Trung Quốc. Nó cho thấy ngay cả trong một ngành khắc nghiệt như bộ nhớ, người đến sau vẫn có thể tìm được cơ hội nếu bắt đúng chu kỳ thị trường.

Nó cũng cho thấy phía sau khẩu hiệu “thay thế hàng nội” không chỉ có yếu tố địa chính trị, mà còn tồn tại nhu cầu thị trường thực sự và lợi ích thương mại rất lớn.

Nhưng câu chuyện của CXMT vẫn chưa kết thúc. Khoản lỗ lịch sử 36,65 tỷ NDT có thể được bù đắp chỉ bằng lợi nhuận của nửa đầu năm 2026. Nhưng để trở thành một Samsung, SK Hynix hay Micron tiếp theo, họ sẽ cần nhiều hơn một chu kỳ AI thuận lợi.

Theo Sohu

Lưu tin